Μια πολυετής έρευνα φέρνει ξανά στο προσκήνιο τη συζήτηση για τον πιθανό ρόλο ορισμένων συντηρητικών τροφίμων στην εμφάνιση καρκίνου.
Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία περισσότερων από 105.000 ενηλίκων στη Γαλλία, παρακολουθώντας τις διατροφικές τους συνήθειες και την πορεία της υγείας τους για χρόνια.
Στόχος ήταν να εξεταστεί εάν η μεγαλύτερη πρόσληψη συγκεκριμένων πρόσθετων ουσιών συνδέεται με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου.
Τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν ότι τα συγκεκριμένα συντηρητικά προκαλούν καρκίνο. Ωστόσο, ορισμένες συσχετίσεις που εντοπίστηκαν κρίθηκαν αρκετά σημαντικές ώστε να warrant περαιτέρω έρευνα.
Ποια συντηρητικά συνδέθηκαν με τον καρκίνο
Στο επίκεντρο βρέθηκαν συνολικά 17 συντηρητικά που χρησιμοποιούνται σε διάφορα τρόφιμα.
Μεταξύ εκείνων που παρουσίασαν τις σημαντικότερες συσχετίσεις ήταν το σορβικό κάλιο και τα θειώδη. Η υψηλότερη πρόσληψή τους συνδέθηκε με περίπου 14% υψηλότερο συνολικό κίνδυνο καρκίνου, ενώ καταγράφηκε ακόμη ισχυρότερη συσχέτιση με τον καρκίνο του μαστού.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε και το νιτρώδες νάτριο, ένα συντηρητικό που χρησιμοποιείται ευρέως σε επεξεργασμένα προϊόντα κρέατος. Στους ανθρώπους με μεγαλύτερη πρόσληψη καταγράφηκε περίπου 32% υψηλότερος κίνδυνος καρκίνου του προστάτη.
Συσχετίσεις με πιο μέτρια αύξηση του κινδύνου παρατηρήθηκαν επίσης για το νιτρικό κάλιο, τα οξικά άλατα και το ερυθορβικό νάτριο.
Καρκίνος του μαστού και προστάτη στο επίκεντρο
Δύο από τα ευρήματα που ξεχωρίζουν αφορούν τον καρκίνο του μαστού και τον καρκίνο του προστάτη.
Στην περίπτωση του καρκίνου του μαστού, η μεγαλύτερη έκθεση σε σορβικό κάλιο και θειώδη συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο.
Οι ερευνητές εξέτασαν τα δεδομένα λαμβάνοντας υπόψη πολλούς άλλους παράγοντες που μπορεί να επηρεάζουν την εμφάνιση της νόσου.
Για τον καρκίνο του προστάτη, το εύρημα που ξεχώρισε αφορούσε κυρίως το νιτρώδες νάτριο.
Οι συγκεκριμένες συσχετίσεις δεν σημαίνουν ότι η κατανάλωση ενός τροφίμου που περιέχει αυτές τις ουσίες οδηγεί στην ανάπτυξη καρκίνου. Αφορούν κυρίως τη μακροχρόνια και υψηλότερη έκθεση που καταγράφηκε στους συμμετέχοντες.
Γιατί εξετάζονται τα συντηρητικά
Ένας από τους λόγους που τα συγκεκριμένα πρόσθετα βρίσκονται στο μικροσκόπιο είναι ότι ορισμένες χημικές ενώσεις μπορούν, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να επηρεάσουν βιολογικές διαδικασίες που σχετίζονται με τη φλεγμονή, το οξειδωτικό στρες ή το εντερικό μικροβίωμα.
Ιδιαίτερη συζήτηση υπάρχει εδώ και χρόνια γύρω από τα νιτρώδη και τα νιτρικά άλατα, καθώς μπορούν να συμμετέχουν στον σχηματισμό Ν-νιτροζοενώσεων, ορισμένες από τις οποίες έχουν μελετηθεί για πιθανές καρκινογόνες ιδιότητες.
Ωστόσο, η επίδραση στον ανθρώπινο οργανισμό είναι πολύ πιο σύνθετη και εξαρτάται από τη συνολική διατροφή, την ποσότητα, τη συχνότητα κατανάλωσης και άλλους παράγοντες.
Τι πρέπει να κρατήσουν οι καταναλωτές
Το βασικό μήνυμα της έρευνας δεν είναι ότι όλα τα συντηρητικά είναι επικίνδυνα ούτε ότι ένα συγκεκριμένο τρόφιμο μπορεί από μόνο του να προκαλέσει καρκίνο.
Η μελέτη δείχνει, όμως, ότι η μακροχρόνια έκθεση σε ορισμένα πρόσθετα αξίζει να συνεχίσει να διερευνάται, ιδιαίτερα καθώς τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα καταλαμβάνουν μεγάλο μέρος της σύγχρονης διατροφής.
Η περιορισμένη κατανάλωση αλλαντικών, επεξεργασμένων σνακ και άλλων προϊόντων με πολλά πρόσθετα, σε συνδυασμό με περισσότερα φρέσκα και λιγότερο επεξεργασμένα τρόφιμα, αποτελεί μια πρακτική προσέγγιση.
Το σημαντικότερο, πάντως, είναι ότι τα συγκεκριμένα ευρήματα αποτελούν ένδειξη συσχέτισης και όχι τελική απόδειξη αιτιότητας. Για να διαπιστωθεί εάν και σε ποιον βαθμό συγκεκριμένα συντηρητικά συμβάλλουν πραγματικά στην ανάπτυξη καρκίνου, απαιτούνται επιπλέον μελέτες.