Μια διαφορετική προσέγγιση στη θεραπεία του καρκίνου του μαστού εξετάζουν ερευνητές στο Ιράν, οι οποίοι ανέπτυξαν μια ειδική υδρογέλη που μπορεί να μεταφέρει θεραπευτικές ουσίες και να ενεργοποιείται με τη χρήση φωτός.
Η τεχνολογία βασίζεται σε μια υδρογέλη από χιτοζάνη, ένα φυσικό βιοπολυμερές, μέσα στην οποία ενσωματώθηκαν δύο διαφορετικοί παράγοντες: το χημειοθεραπευτικό φάρμακο μεθοτρεξάτη και μια φωτοευαίσθητη ουσία που ανήκει στην οικογένεια των perylene bisimides.
Ο στόχος των ερευνητών είναι να συνδυαστούν δύο διαφορετικοί μηχανισμοί αντιμετώπισης των καρκινικών κυττάρων, ώστε η θεραπεία να δρα πιο στοχευμένα στην περιοχή του όγκου.
📍🇮🇷NEW:
Iranian researchers develop light-based cancer-killing smart gel with 80% effectiveness pic.twitter.com/r5dVWC8iP5
— Jackson Hinkle 🇺🇸 (@jacksonhinkle) August 29, 2026
Το φως λειτουργεί ως «διακόπτης»
Το πιο ενδιαφέρον χαρακτηριστικό της συγκεκριμένης τεχνολογίας είναι ο ρόλος του φωτός.
Όταν η φωτοευαίσθητη ουσία δεχθεί ακτινοβολία λέιζερ, ενεργοποιείται και προκαλεί την παραγωγή δραστικών μορφών οξυγόνου.
Οι ενώσεις αυτές μπορούν να προκαλέσουν οξειδωτική βλάβη στα καρκινικά κύτταρα και να συμβάλουν στην καταστροφή τους.
Παράλληλα, η μεθοτρεξάτη δρα ως χημειοθεραπευτικός παράγοντας, εμποδίζοντας τον πολλαπλασιασμό των καρκινικών κυττάρων.
Έτσι, η συγκεκριμένη προσέγγιση επιχειρεί να συνδυάσει χημειοθεραπεία και φωτοδυναμική θεραπεία μέσα από ένα ενιαίο σύστημα.
Πάνω από 80% αποτελεσματικότητα στις εργαστηριακές δοκιμές
Τα πρώτα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά.
Στα πειράματα που πραγματοποιήθηκαν σε κύτταρα καρκίνου του μαστού, ο συνδυασμός χαμηλής δόσης μεθοτρεξάτης με την ενεργοποίηση μέσω φωτός είχε ως αποτέλεσμα να παραμείνει ζωντανό μόλις ένα μικρό ποσοστό των καρκινικών κυττάρων.
Η μελέτη αναφέρει ότι η βιωσιμότητα των καρκινικών κυττάρων μειώθηκε περίπου στο 23,7%, γεγονός που αντιστοιχεί σε εξουδετέρωση περίπου 76% των κυττάρων στις συγκεκριμένες πειραματικές συνθήκες. Σε σχετική δημοσίευση για την έρευνα αναφέρεται επίσης αποτελεσματικότητα άνω του 80% υπό διαφορετικές εργαστηριακές συνθήκες.
Παράλληλα, τα φυσιολογικά κύτταρα που εξετάστηκαν παρουσίασαν πολύ υψηλότερη βιωσιμότητα, στοιχείο που ενισχύει το ενδιαφέρον για περαιτέρω μελέτη της συγκεκριμένης μεθόδου.
Γιατί χρησιμοποιείται υδρογέλη
Η χιτοζάνη χρησιμοποιείται ως βάση επειδή μπορεί να λειτουργήσει ως βιοσυμβατό και βιοδιασπώμενο υλικό για τη μεταφορά φαρμακευτικών ουσιών.
Η υδρογέλη έχει σχεδιαστεί ώστε να απελευθερώνει τη μεθοτρεξάτη με ελεγχόμενο τρόπο και να μεταφέρει παράλληλα τον φωτοευαίσθητο παράγοντα.
Η συγκεκριμένη λογική θα μπορούσε στο μέλλον να βοηθήσει στην επίτευξη μεγαλύτερης συγκέντρωσης της θεραπείας στην περιοχή του όγκου και, θεωρητικά, να περιορίσει την έκθεση άλλων ιστών.
Ένα σημαντικό βήμα, αλλά όχι ακόμη θεραπεία για ασθενείς
Παρά τα θετικά αποτελέσματα, χρειάζεται προσοχή στον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύονται τα ευρήματα.
Η έρευνα βρίσκεται σε προκλινικό, εργαστηριακό στάδιο. Τα ποσοστά που αναφέρονται αφορούν πειράματα σε καρκινικά κύτταρα και δεν σημαίνουν ότι η συγκεκριμένη μέθοδος έχει αποδειχθεί αποτελεσματική ή ασφαλής σε ανθρώπους.
Πριν εξεταστεί η χρήση της σε ασθενείς, απαιτούνται επιπλέον μελέτες, μεταξύ άλλων σε ζωικά μοντέλα και στη συνέχεια, εφόσον τα αποτελέσματα είναι θετικά, σε κλινικές δοκιμές.
Η νέα τεχνολογία, πάντως, δείχνει τον τρόπο με τον οποίο οι ερευνητές προσπαθούν να συνδυάσουν στοχευμένη χορήγηση φαρμάκων και θεραπεία με φως, αναζητώντας νέες μεθόδους αντιμετώπισης του καρκίνου με μικρότερη επιβάρυνση για τους υγιείς ιστούς.