Η τοποθέτηση κάμερας στην είσοδο μιας πολυκατοικίας για λόγους ασφαλείας συνοδεύεται από συγκεκριμένους κανόνες, τους οποίους πρέπει να γνωρίζουν τόσο οι ιδιοκτήτες όσο και οι ενοικιαστές.
Η νομοθεσία θέτει περιορισμούς στην καταγραφή των κοινόχρηστων χώρων, στην πρόσβαση στο βιντεοληπτικό υλικό και στον χρόνο αποθήκευσής του.
Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα έχει διευκρινίσει ότι η εγκατάσταση ενός συστήματος βιντεοεπιτήρησης δεν μπορεί να γίνεται αυθαίρετα.
Ακόμη και όταν ο σκοπός είναι η προστασία των ενοίκων και της περιουσίας τους, πρέπει να τηρούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες και να προστατεύονται τα προσωπικά δεδομένα όσων κινούνται στον χώρο.
Η απόφαση για τις κάμερες δεν αφορά μόνο τους ιδιοκτήτες
Το πρώτο βήμα πριν από την εγκατάσταση κάμερας στους κοινόχρηστους χώρους είναι να εξεταστεί ο κανονισμός της πολυκατοικίας. Εάν προβλέπει τη λειτουργία συστήματος βιντεοεπιτήρησης, η διαδικασία ακολουθεί όσα ορίζονται σε αυτόν.
Όταν δεν υπάρχει σχετική πρόβλεψη, απαιτείται η θετική γνώμη των δύο τρίτων των ενοίκων, με μία ψήφο για κάθε κατοικημένο διαμέρισμα, καθώς και η απόφαση της γενικής συνέλευσης με την προβλεπόμενη πλειοψηφία.
Συνεπώς, ένας ιδιοκτήτης δεν μπορεί να εγκαταστήσει μόνος του κάμερα στην κοινή είσοδο επικαλούμενος την ασφάλεια του κτιρίου. Η διαδικασία πρέπει να είναι σύννομη και να καθορίζει ποιοι χώροι θα καταγράφονται και ποια πρόσωπα θα έχουν πρόσβαση στο σύστημα.
Οι περιορισμοί στην καταγραφή των διαμερισμάτων
Ιδιαίτερη σημασία έχει η θέση της κάμερας και το πεδίο που καλύπτει. Ένα σύστημα που έχει εγκατασταθεί για την επιτήρηση της κοινής εισόδου δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιείται για την παρακολούθηση της πρόσβασης στα επιμέρους διαμερίσματα.
Αντίστοιχα, η τοποθέτηση κάμερας έξω από την πόρτα ενός διαμερίσματος υπόκειται σε συγκεκριμένους περιορισμούς. Όταν η λήψη περιορίζεται στον απολύτως αναγκαίο χώρο μπροστά από την πόρτα και δεν καταγράφει γειτονικές εισόδους ή κοινόχρηστους χώρους, μπορεί να εμπίπτει στην εξαίρεση της οικιακής χρήσης από τον ΓΚΠΔ.
Εάν, όμως, καταγράφονται οι κινήσεις γειτόνων ή η πρόσβαση σε άλλες κατοικίες, εφαρμόζονται πρόσθετες υποχρεώσεις προστασίας δεδομένων. Η καταγραφή ήχου δεν επιτρέπεται στο πλαίσιο της συγκεκριμένης οικιακής χρήσης.
Μπορεί η κάμερα να καταγράφει το πεζοδρόμιο;
Η επιτήρηση δεν μπορεί να επεκτείνεται ελεύθερα έξω από το κτίριο. Η καταγραφή δημόσιων χώρων από ιδιώτες κατά κανόνα απαγορεύεται, ενώ οι εξαιρέσεις αφορούν ειδικές περιπτώσεις που δικαιολογούνται από συγκεκριμένους κινδύνους για τη ζωή ή την περιουσία.
Ακόμη και όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για εξαίρεση, η καταγραφή πρέπει να περιορίζεται στον απολύτως απαραίτητο χώρο. Παράλληλα, όταν το σύστημα υπάγεται στον ΓΚΠΔ, είναι υποχρεωτική η ενημέρωση των προσώπων που εισέρχονται στο πεδίο επιτήρησης, μέσω ευδιάκριτης πινακίδας και αναλυτικής πληροφόρησης.
Δεν απαιτείται προηγούμενη άδεια από την Αρχή Προστασίας Δεδομένων, ωστόσο ο υπεύθυνος λειτουργίας εξακολουθεί να έχει την ευθύνη για τη νομιμότητα της καταγραφής.
Πότε πρέπει να διαγράφονται οι εικόνες
Το υλικό από κάμερες που λειτουργούν σε κοινόχρηστους χώρους πολυκατοικιών δεν μπορεί να διατηρείται επ’ αόριστον. Η Οδηγία 1/2011 προβλέπει ανώτατο χρόνο διατήρησης τις 48 ώρες.
Διαφορετική αντιμετώπιση μπορεί να υπάρξει όταν έχει καταγραφεί κάποιο περιστατικό και το βίντεο χρειάζεται ως αποδεικτικό στοιχείο ή όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις που προβλέπει η νομοθεσία για τον περιορισμό της επεξεργασίας.
Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι η ζωντανή μετάδοση εικόνας χωρίς αποθήκευση δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το σύστημα εξαιρείται από τη νομοθεσία περί προσωπικών δεδομένων. Η ίδια η λήψη εικόνας μπορεί να συνιστά επεξεργασία, ανάλογα με τις συνθήκες λειτουργίας της κάμερας.
Τα δικαιώματα όσων καταγράφονται
Όποιος υποψιάζεται ότι καταγράφεται χωρίς να τηρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις μπορεί να απευθυνθεί στον υπεύθυνο του συστήματος. Τα στοιχεία επικοινωνίας του πρέπει να είναι διαθέσιμα μέσω της ενημερωτικής πινακίδας.
Με βάση τον ΓΚΠΔ, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ζητήσει πληροφορίες σχετικά με τον σκοπό της καταγραφής, τους αποδέκτες των δεδομένων και το χρονικό διάστημα διατήρησης. Υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, μπορεί επίσης να ζητήσει πρόσβαση στο τμήμα του βίντεο στο οποίο εμφανίζεται, καθώς και να ασκήσει άλλα δικαιώματα, όπως διαγραφή, περιορισμό της επεξεργασίας ή εναντίωση.
Ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει κατά κανόνα να απαντήσει μέσα σε έναν μήνα. Σε περιπτώσεις πολυπλοκότητας ή μεγάλου αριθμού αιτημάτων, η προθεσμία μπορεί να παραταθεί έως δύο επιπλέον μήνες, εφόσον ο ενδιαφερόμενος ενημερωθεί εγκαίρως.
Εάν το αίτημα δεν απαντηθεί ή η απάντηση δεν τον ικανοποιεί, μπορεί να απευθυνθεί στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, η οποία εξετάζει καταγγελίες για παραβιάσεις της νομοθεσίας περί προσωπικών δεδομένων.