Η ωχρότητα στο πρόσωπο, οι μαύροι κύκλοι κάτω από τα μάτια και η αυξημένη τριχόπτωση είναι ορισμένα από τα σημάδια που μπορεί να συνδέονται με χαμηλά αποθέματα σιδήρου στον οργανισμό.
Το φαινόμενο που συζητείται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με τον όρο «πρόσωπο της φερριτίνης» έχει στρέψει την προσοχή σε πιθανά εξωτερικά συμπτώματα της έλλειψης σιδήρου.
Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η εμφάνιση του προσώπου δεν αρκεί για να διαπιστωθεί αν κάποιος έχει χαμηλή φερριτίνη. Παρόμοια σημάδια μπορεί να οφείλονται σε πολλές διαφορετικές αιτίες και χρειάζεται κατάλληλος εργαστηριακός έλεγχος για να εντοπιστεί το πραγματικό πρόβλημα.
Τι είναι η φερριτίνη και γιατί είναι σημαντική
Η φερριτίνη είναι μια πρωτεΐνη που αποθηκεύει σίδηρο στον οργανισμό. Η μέτρησή της στο αίμα χρησιμοποιείται για την εκτίμηση των αποθεμάτων σιδήρου, τα οποία είναι απαραίτητα για τη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού και την παραγωγή αιμοσφαιρίνης.
Όταν τα αποθέματα σιδήρου μειώνονται, μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα ακόμη και πριν αναπτυχθεί αναιμία. Αν η έλλειψη επιδεινωθεί, είναι πιθανό να παρουσιαστούν κόπωση, αδυναμία, ζάλη, πονοκέφαλοι, δύσπνοια κατά την προσπάθεια και δυσκολία στη συγκέντρωση.
Τα σημάδια που μπορεί να εμφανιστούν στο πρόσωπο και στα μαλλιά
Η χαμηλή φερριτίνη έχει συσχετιστεί με ορισμένες αλλαγές στην εξωτερική εμφάνιση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε άτομο που τις παρουσιάζει έχει έλλειψη σιδήρου.
Ωχρότητα: Το δέρμα μπορεί να φαίνεται πιο χλωμό από το συνηθισμένο, ιδιαίτερα όταν η έλλειψη σιδήρου έχει οδηγήσει σε αναιμία.
Μαύροι κύκλοι κάτω από τα μάτια: Μπορεί να γίνονται πιο εμφανείς, ωστόσο συχνά σχετίζονται και με την κληρονομικότητα, την έλλειψη ύπνου, την αφυδάτωση ή άλλους παράγοντες.
Τριχόπτωση: Η μειωμένη πρόσληψη ή τα χαμηλά αποθέματα σιδήρου ενδέχεται να συνδέονται με αυξημένη απώλεια μαλλιών. Η τριχόπτωση, όμως, μπορεί να έχει και ορμονικά, γενετικά ή άλλα διατροφικά αίτια.
Εύθραυστα νύχια: Τα νύχια μπορεί να σπάνε πιο εύκολα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις σοβαρότερης έλλειψης σιδήρου μπορεί να εμφανιστούν χαρακτηριστικές αλλαγές στο σχήμα τους.
Σκασμένα χείλη και αλλοιώσεις στις γωνίες του στόματος: Ορισμένα άτομα μπορεί να παρουσιάσουν ξηρότητα ή ερεθισμό στην περιοχή, συμπτώματα που δεν είναι ειδικά για την έλλειψη σιδήρου.
Πότε χρειάζεται εξέταση
Η εικόνα του προσώπου δεν μπορεί να επιβεβαιώσει τη διάγνωση. Για να αξιολογηθούν τα αποθέματα σιδήρου, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει εξέταση φερριτίνης και γενική αίματος, ενώ ανάλογα με τα συμπτώματα ενδέχεται να χρειαστούν και άλλες εξετάσεις.
Τιμές φερριτίνης κάτω από περίπου 15 μg/L συνδέονται γενικά με εξαντλημένα αποθέματα σιδήρου, ενώ τιμές έως περίπου 30 μg/L μπορεί επίσης να υποδηλώνουν χαμηλά αποθέματα, ανάλογα με το εργαστήριο και την κλινική εικόνα.
Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων πρέπει να γίνεται από επαγγελματία υγείας, καθώς η φερριτίνη μπορεί να επηρεάζεται και από φλεγμονή ή άλλες καταστάσεις.
Είναι επίσης σημαντικό να διερευνηθεί η αιτία της πιθανής έλλειψης. Η χαμηλή πρόσληψη σιδήρου από τη διατροφή, η αυξημένη απώλεια αίματος, η έντονη έμμηνος ρύση και ορισμένα προβλήματα απορρόφησης είναι μεταξύ των πιθανών παραγόντων.
Δεν οφείλονται όλα τα σημάδια στην έλλειψη σιδήρου
Η ωχρότητα, οι μαύροι κύκλοι και η τριχόπτωση μπορεί να σχετίζονται με διαφορετικές καταστάσεις, όπως διαταραχές του θυρεοειδούς, άλλες διατροφικές ελλείψεις, ορμονικές μεταβολές ή δερματολογικά προβλήματα.
Για τον λόγο αυτό, η αυτοδιάγνωση με βάση φωτογραφίες ή βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένα συμπεράσματα. Η λήψη συμπληρωμάτων σιδήρου χωρίς να έχει διαπιστωθεί ανάγκη δεν είναι επίσης ακίνδυνη και καλό είναι να γίνεται με ιατρική καθοδήγηση.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι το λεγόμενο «πρόσωπο της φερριτίνης» δεν αποτελεί αναγνωρισμένο διαγνωστικό όρο. Οι αλλαγές στην εμφάνιση μπορεί να αποτελέσουν αφορμή για έλεγχο, αλλά μόνο οι κατάλληλες εξετάσεις και η αξιολόγηση από γιατρό μπορούν να δείξουν αν υπάρχει έλλειψη σιδήρου και ποια είναι η αιτία της.