Το νερό είναι απαραίτητο για σχεδόν κάθε λειτουργία του οργανισμού. Συμμετέχει στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος, βοηθά στη μεταφορά θρεπτικών συστατικών, στη λειτουργία των κυττάρων και στην αποβολή άχρηστων ουσιών.
Όταν όμως δεν προσλαμβάνουμε αρκετά υγρά, ο οργανισμός προσπαθεί να εξοικονομήσει το νερό που διαθέτει. Το αποτέλεσμα είναι η αφυδάτωση, η οποία μπορεί αρχικά να εκδηλωθεί με ήπια συμπτώματα, αλλά αν γίνει έντονη μπορεί να γίνει επικίνδυνη.
Τα πρώτα σημάδια της αφυδάτωσης
Ένα από τα πρώτα σημάδια είναι η έντονη δίψα. Ωστόσο, η δίψα δεν είναι πάντα ο καλύτερος δείκτης, καθώς μπορεί να εμφανιστεί αφού ο οργανισμός έχει ήδη αρχίσει να χάνει περισσότερα υγρά από όσα λαμβάνει.
Άλλα συνηθισμένα συμπτώματα είναι:
- Ξηροστομία και ξηρά χείλη
- Σκούρα ούρα
- Μικρότερη ποσότητα ούρων
- Κούραση και αδυναμία
- Πονοκέφαλος
- Ζάλη ή αίσθημα αστάθειας
- Δυσκολία στη συγκέντρωση
- Ξηρό δέρμα
Γιατί νιώθουμε κουρασμένοι;
Όταν ο οργανισμός έχει χάσει σημαντική ποσότητα υγρών, μειώνεται ο όγκος του αίματος και η καρδιά χρειάζεται να εργαστεί περισσότερο για να κυκλοφορήσει το αίμα.
Αυτό μπορεί να προκαλέσει κόπωση, αδυναμία, ζάλη και μειωμένη σωματική απόδοση.
Η έλλειψη υγρών μπορεί επίσης να επηρεάσει τη συγκέντρωση και την πνευματική απόδοση, με αποτέλεσμα να αισθανόμαστε ότι δυσκολευόμαστε περισσότερο να σκεφτούμε ή να παραμείνουμε συγκεντρωμένοι.
Τι γίνεται με τα νεφρά;
Τα νεφρά χρειάζονται επαρκή ποσότητα νερού για να απομακρύνουν τις άχρηστες ουσίες από το αίμα μέσω των ούρων.
Όταν δεν υπάρχει αρκετό νερό, τα ούρα γίνονται πιο συμπυκνωμένα και πιο σκούρα, ενώ η ποσότητά τους μειώνεται.
Η σοβαρή ή παρατεταμένη αφυδάτωση μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά τη λειτουργία των νεφρών και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να οδηγήσει σε οξεία νεφρική βλάβη.
Μπορεί να προκαλέσει πονοκέφαλο;
Ναι. Η αφυδάτωση μπορεί να συνδέεται με πονοκέφαλο, ενώ σε ορισμένους ανθρώπους μπορεί να επιδεινώσει έναν ήδη υπάρχοντα πονοκέφαλο.
Γι’ αυτό, όταν εμφανίζεται πονοκέφαλος σε συνδυασμό με δίψα, ξηροστομία και σκούρα ούρα, η πρόσληψη υγρών μπορεί να βοηθήσει, εφόσον δεν υπάρχει κάποιος ιατρικός λόγος για περιορισμό των υγρών.
Τι συμβαίνει όταν η αφυδάτωση γίνει σοβαρή;
Η σοβαρή αφυδάτωση δεν είναι απλώς ένα αίσθημα δίψας. Μπορεί να προκαλέσει:
- έντονη ζάλη,
- πολύ χαμηλή αρτηριακή πίεση,
- γρήγορο καρδιακό ρυθμό,
- σύγχυση,
- πολύ μειωμένη ή καθόλου ούρηση,
- μεγάλη αδυναμία,
- ακόμη και απώλεια των αισθήσεων.
Σε τέτοιες περιπτώσεις χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Πόσο νερό χρειαζόμαστε;
Δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη ποσότητα που να ταιριάζει σε όλους. Οι ανάγκες εξαρτώνται από την ηλικία, το σωματικό μέγεθος, τη φυσική δραστηριότητα, τη θερμοκρασία και την υγρασία του περιβάλλοντος, αλλά και από τη διατροφή και την κατάσταση της υγείας.
Τις ημέρες με πολύ ζέστη ή έντονη άσκηση, οι ανάγκες σε υγρά αυξάνονται, καθώς ο οργανισμός χάνει περισσότερο νερό μέσω του ιδρώτα.
Δεν χρειάζεται όμως να περιμένουμε να διψάσουμε έντονα για να πιούμε νερό. Η τακτική πρόσληψη υγρών κατά τη διάρκεια της ημέρας είναι ένας απλός τρόπος για να περιορίσουμε τον κίνδυνο αφυδάτωσης.
Το πιο απλό σημάδι που μπορούμε να παρακολουθούμε είναι το χρώμα των ούρων: όταν είναι πολύ σκούρα και η ούρηση έχει μειωθεί, μπορεί να αποτελεί ένδειξη ότι χρειάζεται περισσότερη ενυδάτωση.