Αλλαγές στις ονομασίες μιας σειράς τροφίμων που βρίσκονται καθημερινά στα ράφια των σούπερ μάρκετ ενδέχεται να φέρουν οι νέοι ευρωπαϊκοί κανόνες για τα φυτικά υποκατάστατα κρέατος.
Στο επίκεντρο βρίσκονται προϊόντα όπως τα πατατάκια με γεύση μπέικον ή ψητής μπριζόλας, τα στιγμιαία νουντλ με γεύση κοτόπουλου, αλλά και τα φυτικά τρόφιμα που μιμούνται παραδοσιακά προϊόντα κρέατος.
Το ζήτημα αφορά τρόφιμα που δεν περιέχουν απαραίτητα κρέας, αλλά χρησιμοποιούν σχετικές ονομασίες για να περιγράψουν τη γεύση τους ή τον τρόπο με τον οποίο παρασκευάζονται.
Οι σχεδιαζόμενες αλλαγές έχουν προκαλέσει προβληματισμό στους παραγωγούς, οι οποίοι ζητούν να αποσαφηνιστεί ποιοι κανόνες θα εφαρμόζονται σε κάθε κατηγορία προϊόντων.
Ποια προϊόντα ενδέχεται να επηρεαστούν
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, οι νέες ρυθμίσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που αναμένεται να εφαρμοστούν το 2029, προβλέπουν περιορισμούς στη χρήση ορισμένων όρων που συνδέονται με το κρέας για φυτικές εναλλακτικές.
Η συζήτηση δεν αφορά μόνο τα προϊόντα που έχουν σχεδιαστεί για να αντικαταστήσουν το κρέας, όπως τα φυτικά μπέργκερ. Στο επίκεντρο βρίσκονται και τρόφιμα στα οποία οι σχετικές λέξεις χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν αποκλειστικά το άρωμα ή τη γεύση.
Ενδεικτικά, πιθανές επιπτώσεις εξετάζονται για:
- Πατατάκια με γεύση μπέικον, μπάρμπεκιου ή ψητής μπριζόλας.
- Στιγμιαία νουντλ με γεύση κοτόπουλου ή γαρίδας.
- Φυτικές εναλλακτικές που διατίθενται ως μπέργκερ ή ως υποκατάστατα προϊόντων κρέατος.
- Άλλα αλμυρά σνακ, σάλτσες και καρυκεύματα που χρησιμοποιούν ονομασίες σχετικές με το κρέας.
Το βασικό ερώτημα είναι αν οι όροι αυτοί περιγράφουν την πραγματική σύνθεση ενός προϊόντος ή απλώς τη γεύση που επιχειρεί να αναπαράγει.
Γιατί αντιδρούν οι παραγωγοί σνακ
Η Ευρωπαϊκή Ένωση Σνακ (European Snacks Association) εκφράζει ανησυχία για τις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχει η νέα νομοθεσία στον κλάδο.
Οι εκπρόσωποι της βιομηχανίας υποστηρίζουν ότι διαφορετικές ευρωπαϊκές ρυθμίσεις ενδέχεται να δημιουργούν σύγχυση ως προς την επισήμανση των τροφίμων. Ειδικότερα, επισημαίνουν ότι πρέπει να αποσαφηνιστεί η σχέση μεταξύ των κανόνων για την ενημέρωση των καταναλωτών, της νομοθεσίας για τις αρωματικές ύλες και των διατάξεων της Κοινής Οργάνωσης Αγορών.
Η ασάφεια αυτή δημιουργεί ερωτήματα για το αν συγκεκριμένα προϊόντα θα χρειαστεί να αλλάξουν ονομασία ή ετικέτα, ακόμη και όταν οι επίμαχοι όροι χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την περιγραφή της γεύσης.
Ο πρόεδρος της European Snacks Association, Ολιβιέ Ντεβό, ζητά να προβλεφθεί ρητή εξαίρεση για τις αρωματικές ύλες στο πλαίσιο της αναθεώρησης της Κοινής Οργάνωσης Αγορών για την περίοδο μετά το 2027.
Η πρόταση αφορά κυρίως αλμυρά σνακ, σάλτσες και καρυκεύματα, στα οποία οι λέξεις που παραπέμπουν σε κρέας δεν υποδηλώνουν απαραίτητα ότι το προϊόν περιέχει ζωικά συστατικά. Σχετική τροπολογία έχει ήδη κατατεθεί από ευρωβουλευτές του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος.
Η διαφωνία για τα φυτικά μπέργκερ και τις εναλλακτικές κρέατος
Η συζήτηση για τις ονομασίες δεν περιορίζεται στα πατατάκια και στα συσκευασμένα σνακ. Στην Ευρώπη βρίσκεται σε εξέλιξη ευρύτερη αντιπαράθεση για το κατά πόσο τα φυτικά προϊόντα μπορούν να χρησιμοποιούν ονομασίες που παραδοσιακά συνδέονται με το κρέας.
Η Γαλλίδα ευρωβουλευτής του ΕΛΚ Σελίν Ιμάρ υποστηρίζει αυστηρότερους περιορισμούς, ζητώντας να απαγορευτεί η χρήση του όρου «μπέργκερ», καθώς και άλλων ονομασιών όπως chorizo, μορταδέλα και black pudding για φυτικές εναλλακτικές.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση δεν βρίσκει καθολική αποδοχή, ακόμη και στο εσωτερικό της ίδιας πολιτικής ομάδας. Το ζήτημα παραμένει αντικείμενο διαπραγματεύσεων, με διαφορετικές απόψεις για το πώς πρέπει να ενημερώνονται οι καταναλωτές χωρίς να δημιουργούνται περιττά εμπόδια στην αγορά.
Τι σημαίνουν οι αλλαγές για τους καταναλωτές
Εάν οι σχετικές ρυθμίσεις εφαρμοστούν με τρόπο που θα επηρεάζει τις ονομασίες των προϊόντων, οι κατασκευαστές ενδέχεται να χρειαστεί να αναπροσαρμόσουν τις συσκευασίες και τις ετικέτες τους.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τα συγκεκριμένα τρόφιμα θα αποσυρθούν από τα ράφια ή ότι θα αλλάξει η σύνθεσή τους. Το επίκεντρο της συζήτησης είναι κυρίως η χρήση των ονομασιών και το κατά πόσο αυτές μπορούν να χρησιμοποιούνται χωρίς να παραπλανούν τον καταναλωτή.
Οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από την πορεία των ευρωπαϊκών διαπραγματεύσεων και από τις διευκρινίσεις που θα δοθούν για την εφαρμογή των κανόνων.
Παράλληλα, αρκετοί από τους εμπλεκόμενους στη συζήτηση ζητούν να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση και σε άλλα ζητήματα της ευρωπαϊκής διατροφικής πολιτικής, όπως η λειτουργία της αγοράς και οι συνθήκες ανταγωνισμού, αντί η αντιπαράθεση να περιορίζεται στις ονομασίες των τροφίμων.