Οι υγειονομικές αρχές σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για το λεγόμενο «paracetamol challenge», μια επικίνδυνη τάση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που φέρεται να ενθαρρύνει εφήβους να καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες παρακεταμόλης.
Παρότι οι αναφορές για την πρόκληση κυκλοφορούν ήδη από το 2015, παραμένει ασαφές πόσο διαδεδομένη είναι στην πράξη. Αναζητήσεις του όρου στο TikTok αποδίδουν κυρίως περιεχόμενο από επαγγελματίες υγείας και ειδησεογραφικά μέσα που προειδοποιούν για τους κινδύνους, και όχι βίντεο συμμετοχής.
Επιβεβαιωμένα περιστατικά στο Βέλγιο
Παρά τη δυσκολία εντοπισμού σχετικού περιεχομένου, στο Βέλγιο καταγράφηκαν περιστατικά που συνδέθηκαν με την τάση.
Το νοσοκομειακό κέντρο EpiCURA επιβεβαίωσε στο Euronews Health ότι τον Φεβρουάριο περιέθαλψε τρεις ασθενείς για υπερβολική δόση παρακεταμόλης, οι οποίοι είχαν συμμετάσχει στην πρόκληση μέσω social media.
Με τη σειρά της, η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Φαρμάκων και Προϊόντων Υγείας του Βελγίου εξέδωσε προειδοποίηση για τον κίνδυνο υπερδοσολογίας, υπογραμμίζοντας, ταυτόχρονα, ότι η παρακεταμόλη δεν προκαλεί ψυχοτρόπο επίδραση, ακόμη και σε υψηλές δόσεις.
Προειδοποιήσεις από Ισπανία, Φινλανδία και Πορτογαλία
Ανησυχία εκφράζεται και σε άλλες χώρες, όπου οι αρχές αναφέρουν αύξηση περιστατικών υπερδοσολογίας ή εντείνουν τις προειδοποιήσεις προς γονείς και εφήβους.
«Μιλήστε στα παιδιά σας, καθοδηγήστε τα στη χρήση της τεχνολογίας και μείνετε σε εγρήγορση για προειδοποιητικά σημάδια όπως έμετος, κοιλιακός πόνος ή υπερβολική υπνηλία», δήλωσε η Silvia Oliva, παιδιατρική νοσοκόμα στο Περιφερειακό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Μάλαγα.
Αντίστοιχη ήταν και η παρέμβαση της Piia Vuorela, διευθύντριας της Φινλανδικής Υπηρεσίας Φαρμάκων, η οποία τόνισε τη σημασία να κατανοούν οι νέοι τους κινδύνους που συνδέονται με τα φάρμακα και κάλεσε τους ενήλικες να συζητούν το θέμα με τα παιδιά.
Στην Πορτογαλία, ο Σύλλογος Φαρμακοποιών προειδοποίησε ότι τέτοιες πρακτικές ενέχουν «σοβαρό κίνδυνο για την υγεία», επισημαίνοντας ότι η τοξικότητα της παρακεταμόλης μπορεί να έχει ήδη ξεκινήσει πριν εμφανιστούν κλινικά συμπτώματα.
«Η υπερδοσολογία μπορεί να προκαλέσει σοβαρή και μη αναστρέψιμη ηπατική βλάβη, η οποία μπορεί να εξελιχθεί σε οξεία ηπατική ανεπάρκεια, να καταστήσει αναγκαία τη μεταμόσχευση ήπατος και, σε ακραίες περιπτώσεις, να οδηγήσει σε θάνατο.
Σε λιγότερο συχνές περιπτώσεις, μπορεί επίσης να προκληθεί νεφρική βλάβη, ιδίως σε συνδυασμό με παρατεταμένη χρήση ή/και υπερβολική πρόσληψη».
Τα πρώτα συμπτώματα και τι πρέπει να γίνει
Η παρακεταμόλη είναι από τα πιο διαδεδομένα φάρμακα για πόνο και πυρετό και, όταν χρησιμοποιείται σωστά, θεωρείται γενικά ασφαλής. Για τους ενήλικες, η μέγιστη ημερήσια δόση είναι 4 γραμμάρια, με συνήθη λήψη 500 mg έως 1 g κάθε 4-6 ώρες. Για τα παιδιά, η δόση υπολογίζεται με βάση το βάρος σώματος και, ως γενικός κανόνας, συνιστώνται 60 mg ανά κιλό σωματικού βάρους ημερησίως.
Τα πρώτα σημάδια δηλητηρίασης από παρακεταμόλη μπορεί να περιλαμβάνουν:
- ναυτία
- έμετο
- εφίδρωση
- λήθαργο
Συνήθως, εκδηλώνονται μέσα στις πρώτες 24 ώρες, ενώ στη συνέχεια μπορεί να ακολουθήσουν κοιλιακός πόνος και σοβαρές επιπλοκές, καθώς εξελίσσεται η ηπατική βλάβη.
Σε περίπτωση υποψίας υπερδοσολογίας, οι ειδικοί τονίζουν ότι απαιτείται άμεση ιατρική βοήθεια, ακόμη και αν το άτομο δεν εμφανίζει αρχικά έντονα συμπτώματα.