Ένα από τα πιο καθοριστικά χαρακτηριστικά της ανθρώπινης εξέλιξης είναι η σταθερή αύξηση του μεγέθους του εγκεφάλου μας.
Νέα επιστημονικά ευρήματα υποδεικνύουν ότι αυτή η ανάπτυξη μπορεί να συνδέεται εν μέρει με υψηλότερα επίπεδα οιστρογόνων πριν από τη γέννηση.
Μάλιστα, ένα ορατό στοιχείο αυτής της ορμονικής επίδρασης ίσως βρίσκεται στο μήκος των δακτύλων μας.
Ο καθηγητής John Manning από το ερευνητικό κέντρο A-STEM του Πανεπιστημίου του Σουόνσι έχει αφιερώσει μεγάλο μέρος του έργου του στη μελέτη της αναλογίας των δαχτύλων.
Αυτή η μέτρηση συγκρίνει το μήκος του δείκτη (2D) με το μήκος του παράμεσου (4D) δακτύλου και είναι γνωστή ως λόγος 2D:4D.
Έρευνες έχουν δείξει ότι ο λόγος 2D:4D αντανακλά την ισορροπία οιστρογόνων και τεστοστερόνης στην οποία εκτίθεται το έμβρυο κατά το πρώτο τρίμηνο της κύησης, αναφέρει το SciTechDaily.
Ο λόγος 2D:4D, το κεφάλι και ο εγκέφαλος
Άτομα που είχαν εκτεθεί σε υψηλότερη αναλογία οιστρογόνων προς τεστοστερόνη πριν γεννηθούν τους τείνουν να έχουν μακρύτερο δείκτη σε σχέση με τον παράμεσο, δηλαδή υψηλότερο λόγο 2D:4D.
Σε πρόσφατη συνεργασία με ερευνητές από το Τμήμα Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου της Κωνσταντινούπολης, ο Manning εξέτασε κατά πόσο η συγκεκριμένη αναλογία σχετίζεται με το μέγεθος του κεφαλιού των νεογνών, δείκτη που συνδέεται στενά με το μέγεθος του εγκεφάλου και, αργότερα, με μετρήσεις του δείκτη νοημοσύνης.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Early Human Development, ανέλυσε δεδομένα από 225 βρέφη – 100 αγόρια και 125 κορίτσια. Οι ερευνητές κατέγραψαν τόσο τον λόγο 2D:4D όσο και την περίμετρο κεφαλής αμέσως μετά τη γέννηση.
Ο καθηγητής Manning εξήγησε τις ευρύτερες επιπτώσεις των ευρημάτων.
«Αυτό το εύρημα είναι σχετικό με την ανθρώπινη εξέλιξη, επειδή η αύξηση του μεγέθους του εγκεφάλου συμβαδίζει με τη θηλυκοποίηση του σκελετού. Προηγούμενες μελέτες έχουν συνδέσει τις υψηλές τιμές 2D:4D στους άνδρες με αυξημένο κίνδυνο καρδιακών προβλημάτων, χαμηλότερη ποιότητα σπέρματος και μεγαλύτερη προδιάθεση για σχιζοφρένεια.
«Ωστόσο, η αύξηση του μεγέθους του εγκεφάλου μπορεί να αντισταθμίσει αυτά τα προβλήματα. Έτσι, η εξελικτική τάση για μεγαλύτερους εγκεφάλους στους ανθρώπους μπορεί αναπόφευκτα να συνδέεται με τη μείωση της βιωσιμότητας των ανδρών».
Ευεργετικός ρόλος αλλά με βιολογικό κόστος
Η ερευνητική ομάδα αναφέρει ότι αυτά τα αποτελέσματα προστίθενται στις αυξανόμενες ενδείξεις ότι το προγεννητικό οιστρογόνο μπορεί να έχει διαδραματίσει ευεργετικό ρόλο στην εξελικτική επέκταση του ανθρώπινου εγκεφάλου, ακόμη και αν αυτή η αλλαγή είχε βιολογικό κόστος.
Προηγούμενες μελέτες του καθηγητή Manning έχουν συνδέσει τον λόγο 2D:4D με χαρακτηριστικά όπως η κατανάλωση αλκοόλ, η ανάρρωση μετά από COVID-19 και η κατανάλωση οξυγόνου σε ποδοσφαιριστές.
Συνολικά, τα δεδομένα υποδηλώνουν ότι το μήκος των δακτύλων μπορεί να προσφέρει πληροφορίες σχετικά με τις ισχυρές ορμονικές επιδράσεις που διαμορφώνουν την ανάπτυξη πριν από τη γέννηση.