Για 45 χρόνια το μικρό μοντέλο του USS Enterprise θεωρούνταν χαμένο. Κατασκευασμένο το 1964 για το Star Trek, αποτέλεσε την πρώτη φυσική μορφή του θρυλικού διαστημόπλοιου και χρησιμοποιήθηκε στα γυρίσματα της σειράς, πριν εξαφανιστεί στα τέλη της δεκαετίας του 1970.
Τώρα, το αυθεντικό μοντέλο επιστρέφει στο προσκήνιο. Από τις 30 Σεπτεμβρίου 2026 θα εκτίθεται στο MIT Museum στο Κέιμπριτζ της Μασαχουσέτης, στο πλαίσιο του νέου MIT Future Fest, και θα παραμείνει εκεί μέχρι τις 28 Μαρτίου 2027.
Το μοντέλο, γνωστό στους φίλους της σειράς ως «3-footer» ή «pilot model», έχει μήκος 33 ίντσες, δηλαδή περίπου 84 εκατοστά. Κατασκευάστηκε από τον Richard C. Datin Jr., με βάση τον σχεδιασμό του Matt Jefferies, και ήταν το πρώτο μοντέλο που πήρε σάρκα και οστά για το διαστημόπλοιο του Gene Roddenberry.
Δεν επρόκειτο απλώς για ένα αντικείμενο αναφοράς. Το συγκεκριμένο Enterprise εμφανίστηκε στο αρχικό πιλοτικό επεισόδιο The Cage, ενώ χρησιμοποιήθηκε και στους τίτλους αρχής της σειράς, αποτελώντας την εικόνα που έβλεπαν εκατομμύρια τηλεθεατές κάθε φορά που ξεκινούσε ένα επεισόδιο του Star Trek.
Ο Gene Roddenberry κράτησε το μοντέλο στο γραφείο του για χρόνια. Το 1979, κατά την παραγωγή της ταινίας Star Trek: The Motion Picture, το δάνεισε στην Paramount Pictures. Από εκεί και μετά, όμως, χάθηκε κάθε ίχνος του.
Για δεκαετίες θεωρούνταν ότι είχε χαθεί οριστικά.
Η ανατροπή ήρθε τον Νοέμβριο του 2023, όταν ένα μοντέλο Enterprise εμφανίστηκε προς πώληση στο eBay. Η αρχική τιμή ανερχόταν μόλις στα 1.000 δολάρια. Οι φίλοι του Star Trek άρχισαν να εξετάζουν τις φωτογραφίες της αγγελίας και εντόπισαν κατασκευαστικές λεπτομέρειες που παρέπεμπαν στο αυθεντικό μοντέλο.
Η αγγελία δεν έμεινε για πολύ ενεργή. Το αντικείμενο αποσύρθηκε και μεταφέρθηκε στη Heritage Auctions, όπου ξεκίνησε η διαδικασία πιστοποίησης.
Ειδικοί της σειράς και της ιστορίας των μοντέλων του Star Trek εξέτασαν το αντικείμενο και επιβεβαίωσαν την ταυτότητά του. Έτσι, το χαμένο Enterprise επέστρεψε στην οικογένεια Roddenberry, με τον Eugene «Rod» Roddenberry Jr., γιο του δημιουργού της σειράς, να το παραλαμβάνει τον Απρίλιο του 2024.
Το μοντέλο είχε υποστεί σημαντικές φθορές στα χρόνια που μεσολάβησαν. Καθαρίστηκε, επισκευάστηκε και σταθεροποιήθηκε, όμως οι εργασίες συντήρησης έγιναν με τρόπο ώστε να μη χαθούν τα σημάδια της ηλικίας του.
Η επιλογή να μην αποκατασταθεί ώστε να μοιάζει καινούργιο ήταν συνειδητή. Οι φθορές αποτελούν πλέον κομμάτι της ιστορίας του ίδιου του αντικειμένου.
Το μικρό Enterprise έχει επίσης ιδιαίτερη σχέση με ένα πολύ μεγαλύτερο μοντέλο. Τα σχέδια και η κατασκευή του χρησιμοποιήθηκαν ως βάση για το μοντέλο μήκους 11 ποδιών που κατασκευάστηκε αργότερα για την παραγωγή της σειράς και βρίσκεται σήμερα στη συλλογή του Smithsonian National Air and Space Museum.
Η επιστροφή του μοντέλου στο κοινό έρχεται σε μια συμβολική χρονιά για το Star Trek. Το 2026 συμπληρώνονται 60 χρόνια από την τηλεοπτική πρεμιέρα της σειράς, η οποία έκανε το ντεμπούτο της στο NBC στις 8 Σεπτεμβρίου 1966.
Παράλληλα, η παρουσία του στο MIT έχει τη δική της ιστορία. Ο Gene Roddenberry είχε βρεθεί στο Kresge Auditorium του MIT το 1976, όπου είχε μιλήσει για τη σειρά και είχε ευχαριστήσει την κοινότητα του πανεπιστημίου για την υποστήριξή της σε μια περίοδο κατά την οποία το NBC είχε εξετάσει τη διακοπή της.
Πενήντα χρόνια αργότερα, ο γιος του θα επιστρέψει στον ίδιο χώρο. Ο Rod Roddenberry πρόκειται να συμμετάσχει στις 3 Οκτωβρίου σε συζήτηση με τίτλο «The Next 250 Years», στο πλαίσιο του MIT Future Fest.
Το MIT Future Fest θα πραγματοποιηθεί από τις 30 Σεπτεμβρίου έως τις 4 Οκτωβρίου και θα επικεντρωθεί στη συνάντηση της επιστήμης, της τεχνολογίας, της τέχνης και του σχεδιασμού.
Έτσι, το πρώτο Enterprise που κατασκευάστηκε ποτέ για το Star Trek ολοκληρώνει έναν κύκλο που ξεκίνησε το 1964. Από ένα μοντέλο πάνω στο οποίο βασίστηκε η εικόνα ενός φανταστικού διαστημόπλοιου, έγινε ένα χαμένο αντικείμενο, βρέθηκε τυχαία σε μια αγγελία στο eBay και πλέον επιστρέφει σε δημόσια θέα ως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά αντικείμενα στην ιστορία της σειράς.